هدف از این پروپوزال ارزیابی عملکرد شرکت های پذیرفته شده بورس اوراق بهادار تهران بر مبنای شاخصهای شرکتی-رویکرد الگوریتم درخت تصمیم بصورت کامل و جامع و با منابع جدید می باشد
تعداد صفحات | 216 |
حجم | 2210 کیلوبایت |
فرمت فایل اصلی | docx |
دسته بندی | حسابداری |
چکیده
تعیین عملکرد واحد تجاری با استفاده از تعداد محدودی از نسبت های مالی یک مسئله جالب و چالش برانگیز برای اکثر محققان بوده است. تشخیص فاکتورهایی که می تواند به درستی عملکرد واحد تجاری را پیش بینی کند برای هر تصمیمگیرنده بسیار جالب است. در سال های اخیر برای شناسایی چنیین فاکتور هایی، بیشتر از تحلیلهای سنتی استفاده شده است.
هدف این پژوهش بررسی ارتباط بالقوه میان عملکرد واحد تجاری و نسبتهای مالی بااستفاده از الگوریتم درخت تصمیم به عنوان روشی جایگزین است. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل نمونهای از 110 شرکت حاضر در بورس اوراق بهادار تهران به صورت شرکت-سال طی دوره زمانی 1380-1390 می باشد. در این راستا متغیر های وابسته بازده دارایی و بازده حقوق صاحبان سهام و متغیرهای مستقل نسبتهای مالی درنظر گرفته شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها ابتدا تحلیل عاملی انجام شده است، سپس الگوریتم درخت تصمیم برای کل شرکت های نمونه و سپس برای هریک از صنایع منتخب به تفکیک اجرا شده است. نتایج تحلیل نشان داد که مهمترین نسبت های مالی به ترتیب نسبت سود قبل از مالیات به حقوق صاحبان سهام، حاشیه سود خالص و سود هر سهم هستند و صنعت تاثیر چندانی بر نتایج نداشت.
کلید واژه ها: ارزیابی عملکرد، شاخص های شرکتی، الگوریتم درخت تصمیم، بازده دارایی، بازده حقوق صاحبان سهام.
مقدمه
تحقیقات بسیار زیادی در سالهای اخیر در مورد ماهیت و روش اندازهگیری عملکرد شرکت ها انجام شده است. نتایج این تحقیقات از آن جهت ارزشمند است که میتوان وضعیت فعلی شرکت ها را درک نمود و چالشهای آینده در زمینه اندازهگیری عملکرد را مورد بررسی قرار داد. امروزه صاحبنظران حوزه مدیریت بر اهمیت مدلهای ارزیابی عملکرد بهعنوان یکی از معتبرترین شاخصهای توسعهیافتگی شرکت ها تأکید میورزند. از این رو، یکی از دغدغههای اساسی شرکت های امروزی، دستیابی به یک شیوه ارزیابی کارا و انعطافپذیر است تا با آن بتوان کلیه ابعاد عملکردی شرکت را مورد بررسی قرار داد. اگر اندازهگیری عملکرد را فرایند کمّیسازی کارایی و اثربخشی یک فعالیت تعریف کنیم، از جمله راههای تجزیه و تحلیل گزارشهای مالی که از طریق آن میتوان حجم بالای اطلاعات موجود در گزارشهای مالی را خلاصه نمود و همزمان جنبههای مختلف فعالیت شرکت را مورد بررسی قرار داد، تهیه نسبتهای مالی از اطلاعات گزارشهای مالی است.
نسبتهای مالی، بیانکننده ارتباط بین دو یا چند رقم از ارقام صورتهای مالی است که به صورت جزئی از کل یا درصدی از آن بیان میشود. زمانی که یک نسبت محاسبه میگردد، میتوان گفت که عدد بهدست آمده، محصول یک رابطه ریاضی و همبستگی آماری دو یا چند متغیر در مقطع خاصی از زمان است(تقی زاده،1390). مقابله با چالشهای پیشروی شرکت ها نیازمند آن میباشد که مدیران آنها الگوی مناسبی از اندازهگیری عملکرد داشته باشند تا بتوانند به بهبود مستمر در تمام زمینهها دست یابند. اندازهگیری عملکرد، پیشرفت مداوم به سمت اهداف تعیینشده را ممکن میسازد و نقاط رکود و رونق را شناسایی مینماید. از جمله معیارهای مهم عملکرد، معیار مالی است که اندازهگیری آن از روشهای گوناگون امکانپذیر است.
تعیین عملکرد واحد تجاری با استفاده از یک سری نسبت های اندازه گیری مالی یک مسئله جالب و چالش برانگیز برای اکثر محققان می باشد. بطور کلی ارزیابی عملکرد شرکت ها و دانستن روش هایی جهت پیش بینی آن ها میتواند بر تصمیم های سرمایه گذاران بالقوه و بالفعل شرکت اثرگذار باشد. این ارزیابی در تعیین موقعیت شرکت و حتی امکان وجود احتمال ورشکستگی نیز اثر دارد. تشخیص فاکتورهایی که می تواند به درستی عملکرد واحد تجاری را پیش بینی کند برای هر تصمیم گیرنده بسیار جالب است(درسان دیلن و همکاران ،2013). با این مقدمه، در این پژوهش قدرت برازندگی شاخص های شرکتی بر ارزیابی عملکرد واحد تجاری با استفاده از الگوریتم درخت تصمیم، مورد بررسی قرار می گیرد.
مساله اصلی تحقیق حاضر که محقق به دنبال آن است به شرح زیر قابل تبیین است: بر مبنای الگوریتم درخت تصمیم کدامیک از شاخص های شرکتی، تصویر مناسبی از عملکرد را ارائه می کنند؟
فهرست مطالب
فصل اول: کلیات پژوهش
1-1-مقدمه 2
1-2-مساله پژوهش 3
1-3-اهدف پژوهش 5
1-4-سوال های پژوهش 5
1-5-متغیرهای پژوهش 6
1-5-1-متغیرهای مستقل 6
1-5-2- متغیرهای وابسته 9
1-6- روش پژوهش 9
1-7- جامعه آماری 9
1-8- محدوده زمانی 10
1-9- روش گردآوری دادهها 10
1-10- روش های آماری مورد استفاده در پژوهش 10
1-11- واژههای کلیدی 10
1-12- ساختار پژوهش 11
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش
2-1- مقدمه 13
2-2- دیدگاه های مختلف ارزیابی عملکرد واحد تجاری 13
2-2-1- روش هایی که در آن از اطلاعات حسابداری استفاده می شود. 14
2-2-2- روش هایی که در آن از اطلاعات حسابداری و بازار استفاده می شود. 15
2-2-3- روش هایی که در آن از داده های مدیریت مالی استفاده می شود. 18
2-2-4- روش هایی که در آن از اطلاعات حسابداری و معیار های اقتصادی استفاده می شود. 19
2-3- نسبت های مالی 21
2-3-1- معیارهای خوشه سودآوری: 22
2-3-2- معیارهای فعالیت: 24
2-3-3- معیارهای ساختار دارایی: 26
2-3-4- معیارهای اهرم مالی: 26
2-3-5- معیارهای نقدینگی: 28
2-3-6- معیارهای خوشه رشد: 29
2-3-7- معیارهای خوشه بازار: 29
2-4- داده کاوی 30
2-4-1- مفاهیم اساسی در داده کاوی 31
2-4-2- تکنیک های داده کاوی 32
2-5- پیشینه پژوهش 41
2-5-1- پژوهشهای خارجی 41
2-5-2- پژوهشهای داخلی 49
2-6- خلاصه فصل 52
فصل سوم: روش پژوهش و آزمون فرضیه ها
3-1- مقدمه 54
3-2- روش انجام پژوهش 54
3-2-1- تهیه اطلاعات در دو سطح صنعت و کل بورس 55
3-2-2- انجام محاسبات نسبت های مالی و عملکرد شرکت در دو سطح صنعت و کل بورس 56
3-2-3- تحلیل عاملی اکتشافی در دو سطح صنعت و کل بورس 56
3-2-4- اجرای مدل های درخت تصمیم در دو سطح صنعت و کل بورس 64
3-2-5- ترکیب نتایج مدل های الگوریتم درخت تصمیم با کمک تحلیل حساسیت 68
3-3- سوالات پژوهش 68
3-4- تعریف متغیرها 68
3-4-1- متغیرهای مستقل 69
3-4-2- متغیرهای وابسته 75
3-5- جامعه پژوهش، روش نمونهگیری و محدوده زمانی 75
3-5-1- صنایع منتخب 76
3-6- روش های آماری مورد استفاده در پژوهش 76
3-7- خلاصه فصل 77
فصل چهارم: یافتهها و تجزیه و تحلیل آن ها
4-1- مقدمه 79
4-2- آزمون سوالها 79
4-2-1- تجزیه و تحلیل سوال اول- بررسی بورس اوراق بهادار تهران 79
4-2-2- تجزیه و تحلیل سوال دوم- بررسی صنایع مختلف 94
فصل پنجم: نتیجهگیری و پیشنهادها
5-1- مقدمه 141
5-2- مروری بر نتایج پژوهش 141
5-2-1- تعیین شاخص های شرکتی موثر بر ارزیابی عملکردشرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار 141
5-2-2- بررسی اثر نوع صنعت برتعیین شاخص های شرکتی موثر بر ارزیابی عملکردشرکت ها 142
5-3- پیشنهادهای کاربردی پژوهش 144
5-4- پیشنهادهایی برای پژوهشهای آتی 144
5-5- خلاصه فصل 144
فهرست منابع 146
منابع فارسی 146
منابع لاتین 148
فهرست جدول ها
جدول3-1: جدول نمونه گیری غربالی (حذفی) 76
جدول 3-2: جدول صنایع مورد بررسی پژوهش 76
جدول 4-1: آمار توصیفی کل بورس اوراق بهادار 80
جدول 4-2:تست بارتلت و KMO برای کل بورس اوراق بهادار 81
جدول 4-3: کل واریانس توصیف شده برای کل بورس اوراق بهادار 82
جدول 4-4: ماتریس عوامل چرخش یافته برای کل بورس اوراق بهادار 83
جدول 4-5: میزان اهمیت هریک از متغیرهای مستقل در کل بورس 91
جدول 4-6: ماتریس اختلال(انطباق) مدل های درخت تصمیم 92
جدول 4-7: ارزیابی عملکرد مدل های درخت تصمیم 92
جدول 4-8: میزان اهمیت هریک از نسبت های مالی در تحلیل حساسیت 94
جدول 4-9: صنایع منتخب جهت تحلیل های این پژوهش 95
جدول 4-10: آمار توصیفی صنعت مواد و محصولات دارویی 95
جدول 4-11: تست بارتلت و KMO برای صنعت مواد و محصولات دارویی 96
جدول 4-12: کل واریانس توصیف شده برای صنعت مواد و محصولات دارویی 97
جدول 4-13: ماتریس عوامل چرخش یافته برای صنعت مواد و محصولات دارویی 98
جدول 4-14: میزان اهمیت هر یک از نسبت های مالی در صنعت دارویی 101
جدول 4-15: ماتریس اختلال(انطباق) مدل های درخت تصمیم 101
جدول 4-16: ارزیابی عملکرد مدل های درخت تصمیم 102
جدول 4-17: میزان اهمیت هریک از نسبت های مالی در تحلیل حساسیت 103
جدول 4-18: آمار توصیفی صنعت خودرو و ساخت قطعات 104
جدول 4-19: تست بارتلت و KMO برای صنعت خودرو 105
جدول 4-20: کل واریانس توصیف شده برای در صنعت خودرو 106
جدول 4-21: ماتریس عوامل چرخش یافته برای صنعت خودرو 107
جدول 4-22: میزان اهمیت هر یک از نسبت های مالی در صنعت خودرو و ساخت قطعات 110
جدول 4-23: ماتریس اختلال(انطباق) مدل های درخت تصمیم 110
جدول 4-24: ارزیابی عملکرد مدل های درخت تصمیم 111
جدول 4-25: میزان اهمیت هریک از نسبت های مالی در تحلیل حساسیت 112
جدول 4-26: آمار توصیفی صنعت فلزات اساسی 113
جدول 4-27: تست بارتلت و KMO برای صنعت فلزات اساسی 114
جدول 4-28: کل واریانس توصیف شده برای صنعت فلزات اساسی 115
جدول 4-29: ماتریس عوامل چرخش یافته برای فلزات اساسی 116
جدول 4-30: میزان اهمیت هر یک از نسبت های مالی در صنعت فلزات اساسی 118
جدول 4-31: ماتریس اختلال(انطباق) مدل های درخت تصمیم 119
جدول 4-32: ارزیابی عملکرد مدل های درخت تصمیم 119
جدول 4-33: میزان اهمیت هریک از نسبت های مالی در تحلیل حساسیت 121
جدول 4-34: آمار توصیفی صنعت محصولات غذایی و آشامیدنی به جز قند و شکر 122
جدول 4-35: تست بارتلت و KMO برای صنعت محصولات غذایی 123
جدول 4-36: کل واریانس توصیف شده برای صنعت محصولات غذایی 124
جدول 4-37: ماتریس عوامل چرخش یافته برای صنعت محصولات غذایی 125
جدول 4-38: میزان اهمیت هر یک از نسبت های مالی در صنعت محصولات غذایی و آشامیدنی به جز قند و شکر 128
جدول 4-39: ماتریس اختلال(انطباق) مدل های درخت تصمیم 128
جدول 4-40: ارزیابی عملکرد مدل های درخت تصمیم 128
جدول 4-41: میزان اهمیت هریک از نسبت های مالی در تحلیل حساسیت 130
جدول 4-42: امار توصیفی صنعت سیمان، آهک و گچ 131
جدول 4-43: تست بارتلت و KMO برای صنعت سیمان، آهک و گچ 132
جدول 4-44: کل واریانس توصیف شده برای صنعت سیمان، آهک و گچ 132
جدول 4-45 ماتریس عوامل چرخش یافته برای صنعت سیمان، آهک و گچ 134
جدول 4-46: میزان اهمیت هر یک از نسبت های مالی در صنعت سیمان، آهک و گچ 136
جدول 4-47: ماتریس اختلال(انطباق) مدل های درخت تصمیم 137
جدول 4-48: ارزیابی عملکرد مدل های درخت تصمیم 137
جدول 4-49: میزان اهمیت هریک از نسبت های مالی در تحلیل حساسیت 138
جدول 5-1: خلاصه نتایج 143
فهرست شکل ها
شکل 2-1 مراحل داده کاوی..31
شکل 2-2 تحلیل عاملی تاییدی..36
شکل 2-3 تحلیل عاملی اکتشافی..38
شکل 3-1 مراحل انجام پژوهش..55
شکل 4-1: مدل پیاده سازی الگوریتم در نرم افزار clementine86
شکل 4-2: نمودار درخت CHAID87
شکل 4-3 نمودار درخت C&RT.88
شکل 4-4 نمودار درخت QUEST.89
شکل 4-5 نمودار درخت C5.0.90
شکل 4-6 نمودار سود بورس..93
شکل 4-7 نمودار سود صنعت مواد و محصولات دارویی.102
شکل 4-8 نمودار سود صنعت خودرو و ساخت قطعات..111
شکل 4-9 نمودار سود صنعت فلزات اساسی..120
شکل 4-10 نمودار سود صنعت محصولات غذایی و آشامیدنی به جز قند و شکر.129
شکل 4-11 نمودار سود صنعت سیمان، آهک و گچ.138